Ακουγοντας...Wolfgang Amadeus Mozart – Symphony No 40 in Sol minor.

Wolfgang Amadeus Mozart – Symphony No 40 in Sol minor.

Ότι και να πει κάποιος για το θαύμα του μουσικού στερεώματος (τον Μότσαρτ) είναι λίγο. Η ζωή του μοιάζει με εξω ραγματική. Σύγχρονος του Πέτρου Λαμπαδαρίου και είναι λες και ο Θεός έστειλε τον Πέτρο και τον Μότσαρτ, ταυτόχρονα σε δύο διαφορετικές πλευρές ώστε να πάει η μουσική πιο μπροστά.

Ο Μότσαρτ επιλέγει να γράψει σε ελάσσονα τρόπο σε πολύ εξαιρετικές περιπτώσεις. Ο μείζοντας τρόπος είναι αυτός που χαρακτηρίζει τον χαρακτήρα του όμως ο ελάσσονας είναι η ίδια του η ψυχή, πίσω από αυτή την χαζοχαρούμενη φάτσα και συμπεριφορά. Σκεφτήτε πως ήταν ένας άνθρωπος που ζούσε σε ένα περιβάλλον που κανείς δεν μπορούσε (ήταν ανθωπίνος αδύνατο) να καταλάβαει την σκέψη του. Αυτιστικός, ιδοφυία και μόνος (ψυχικά, σε έναν άλλο κόσμο που ζούσε αυτός και η μουσική).

Η τραγικότητα του πρώτου μέρους της συμφωνίας θα μπορούσε να συμβολίζει αυτή την μελαγχοική του διάθεση επικοινωνίας με τον υπόλοιπο κόσμο, τον θυμό του που δεν μπορεί να επικοινωνήσει, τον θυμό του για τους ανθρώπους, όμως και την αγάπη του για την ζωή που δεν μπορεί να αγγίξει όσο θα ήθελε. Ο Μότσαρτ, δεν έζησε τίποτα σε φυσιολογικό επίπεδο, όλα ήταν στα άκρα από τον γάμο του, την καριέρα του, τον απόλυτο πλούτο και την αναγνώριση μέχρι και την απόλυτη φτώχια.

Η συμφωνία αυτή είναι από τις πιο δημοφιλείς, εξ αιτίας του πρώτου της μέρους (αυτό στο οποίο βασίστηκε και ο Χατζιδάκις για το «Χασάπικο 40») Μελαγχολικό και τραγικό ταυτόχρονα. Κάτι που δεν προσέχει σχεδόν κανείς είναι το μέρος της βιόλας, στην αρχή που απαναλλαμβάνει συνεχώς 2 νότες της συγχορδίας, σχεδόν εμμονικά, μόνο όμως για ένα μέτρο πριν μπει η κύρια μελωδία. Αυτή η αγχωτική αίσθηση της θλίψης....

Εδώ στην δομή της συμφωνίας δεν έχουμε καμία καινοτομία. Τυπική δομή με 4 μέρη. Γρήγορο, Αργό, Μινουέτο και Τρίο και Γρήγορο για φινάλε.

Όλο το πρώτο μέρος είναι δομιμένο στην κλασική μορφή της σονάτας. Θέμα , επανάλληψη, Επεξεργασία, Θέμα, Φινάλε.

Ένα λυρικοδραματικό δεύτερο μέρος που θυμίζει επεξεργασία θέματος με παραλλαγές. Λυρικό και δυναμικό ταυτόχρονα. Με έναν απόλυτα ζεστό ήχο στα έγχορδα. Φλάουτι, όμποϊ, κλαρινέτι και φαγκότι συνδιαλέγονται με τα έγχορδα σε μορφές ερωτήσεων και απαντήσεων σα να είναι αυτά υπεύθυνα για όλα τα αρμονικά περάσματα από κλίμακα σε κλίμακα που γίνετονται με έναν τόσο φυσιολογικό τρόπο (άλλο μάθημα αρμονίας αν το μελετήσει κάποιος). Το αξιοπρόσεκτο επίσης σε επίπεδο ύφους, είναι πως το δεύτερο μέρος σε διάθεση δεν διαφοροποιείται και πολύ από το πρώτο. Διατηρεί αυτή την μελαγχολία αλλά και την δραμματικότητα.

Το μινουέτο που ακολουθεί στο τρίτο μέρος είναι ένας πομπώδης και δυναμικός χορός. Τα μινουέτι είναι συνθέσεις σε ¾ που όμως ο τονισμός γίνεται στο 2 και όχι στο 1 του μέτρου. Και αυτό επιτυγχάνεται όχι αντιστρέφοντας τον τονισμό αλλά με αρμονικό τρόπο. Ακολουθεί ένα τρίο (αν προσέξεται παίζουν μόνο τρεις κατηγορίες οργάνων τις φράσεις, γι’ αυτό και λέγεται τριο) σε έναν λίγο πιο αργό χαρακτήρα.

Το τέταρτο μέρος πάλι ένα δυναμικό στον ίδιο χαρακτήρα. Η αρχή του είναι σα να έκλεψε τον ευαυτό του από το ντουέτο Συζάνα – Φίγκαρο από τους γάμους του Φίγκαρο (Ντονγκ, ντόγκ, ντιν ντιν) ....άλλη φορά θα ακούσουμε την όπερα αυτή.

 Η συμφωνία αυτή όπως και όλα τα έργα με ορχήστρα του συνθέτη είναι μάθημα ενορχήστρωσης. Διατηρεί την απόλυτη ισοροπία ήχου και συνδιασμό των οργάνων.

Τέλος επέλεξα αυτή την ηχογράφηση καθώς είναι με έναν από τους τοπ μαέστρους που υπήρξαν στην μπαρόκ μουσική του προηγούμενου αιώνα με ιδιαίτερες μελέτες στην μπαρόκ και κλασική εποχή όπως και στον Μότσαρτ. Η Ορχήστρα παίζει με όργανα εποχής. Έγχορδα με εντέρινες χορδές και πιο μικρά δοξάρια, φλάουτι παλιάς εποχής, Oboe d’ amore, Κόρνα χωρίς κλειδιά (αυτά τα χάλκινα στριφογυριστά όργανα), ....τα φαγκότι είναι είναι δεν έχουν εξελιχθεί από τότε, πάντα έκαναν σαν τις πάπιες.... 😊

Προς το παρόν αυτά και καλή σας ακρόαση.