Ακουγοντας... George Gerswin, Piano concerto in F

George Gerswin, Piano concerto in F

Σήμερα θα ταξιδέψουμε στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού και θα γνωρίσουμε έναν συνθέτη του οποίου τις συνθέσεις έχουμε ακούσει πάρα πολλές φορές στην τηλεόραση (Ελληνικές ταινίες, διαφημίσεις, δανεισμένες μελωδίες του σε Ελληνικά τραγούδια εποχής 1940 – 1960). Ο λόγος λοιπόν για τον Αμερικανό συνθέτη George Gerswin.

Γεννημένος στος 26 Σεπτεμβρίου 1989 και αφήνοντας τον μάταιο τούτο κόσμο στις 11 Ιουλίου 1937, μας άφησε μια πληθώρα έργων που μπλέκουν την τζαζ μουσική με την κλασική μουσική. Η αλήθεια είναι πως αν κάποιος αποφασίσει να κατατάξει τον συνθέτη αυτόν θα δυσκολευτεί πολύ να αποφασίσει αν ανήκει στην Jazz μουσική ή στην μεταρομαντική – σύνχρονη περίοδο της κλασικής μουσικής. Τα γνωστότερα έργα του είναι η συμφωνική φαντασία «An American in Paris» και η ραψωδία για πιάνο και ορχήστρα «Rapsody in Blue».  Μπορεί να μην ξέρουμε όλοι την όπερά του Porgy and Bess αλλά όλοι έχουμε ακούσει στις άπειρες διασκευές της άρια «Summertime». Επίσης το musical «Of Thee I Sing» είναι το πρώτο μιούζικαλ στην ιστορία που κερδίζει βραβείο Pulitzer. Την πολύ ενδιαφέρουσα βιογραφία του μπορείτε να βρείτε εδώ: https://en.wikipedia.org/wiki/George_Gershwin (ευκαιρία να ξεσκονίσετε και τα Αγγλικά σας).

Το κοντέρτο αποτελείται από τρία μέρη:

1. Allegro (Γρήγορο) στην Φα μείζονα
2. Adagio – Andante con moto (Αργά – Μέτρια με κίνηση) στην Ρε ύφεση μείζονα (αυτό θα πει σπάσιμο δαχτύλων)
3. Allegro agitato (Γρήγορο και ταραγμένο) το οποίο περνάει από τα τονικά κέντρα της Σολ ελάσσονας, της Φα ελάσσονας για να καταλήξει στην Φα μείζονα. Εδώ το «ταραγμάνο» προφανώς έχει να κάνει με διάθεση και όχι με ξεκάθαρη τυθμική αγωγή.

Η δομή του κοντσέρτου φαίνεται κλασική (όπως και τα κλασικά κοντσέρτι για πιάνο και ορχήστρα) με τα 2 μέρη γρήγορα (1^ο και 3^ο) και το ενδιάμεσο αργό. Ο τρόπος της σύνθεσης όμως είναι αυτός που πάει πέρα από το κλασικό. Ο συνθέτης ενσωματώνει όλα τα χαρακτηριστικά της Αμερικάνικης και Jazz μουσικής μέσα σε κλασικές δομές και φόρμες. Κάτι το οποίο το αισθάνεται κανείς ακόμη και από τα πρώτα δευτερόλεπτα της αρχής του κοντσέρτου. Η αρμονία και η αίσθηση είναι σίγουρα Αμερικάνικη, όμως ο τρόπος επεξεργασίας και σύνθεσης παραμένη στην κλασικό – ρομαντικό τρόπο σύνθεσης.

Το κοντσέρτο μοιάζει πολύ με κομμάτι προγραμματικής μουσικής, το οποίο προσπαθεί να σκιαγραφήσει διαθέσεις και εικόνες, από τα αργά λυρικά του μέρη μέχρι τα χορευτικά του μοτίβα τα οποία θα σας θυμίσουν  ακόμη και λάτιν ρυθμούς. Είναι σίγουρο πως η μουσική αυτή θα σας θυμίσει πολύ μουσικές για Ελληνικές ταινίες του Πλέσσα και δεν είναι καθόλου άσχετο αυτό, καθώς ο Μίμης Πλέσσος όχι μόνο είχε σπουδάσει αυτή τη μουσική αλλά όσο ήταν στην Αμερική ήταν και ένας από τους καλύτερους του είδους.

Γενικά είναι ένα μουσικό έργο που πιστεύω πως ακούγεται εύκολα, είναι εντυπωσιακό (ιδιαίτερα όταν το βλέπεις) είναι σαφές πως έχει ιδιαίτερες δυσκολίες για μαέστρο και πιανίστα. Ιδιαίτερα ο τελευταίος δεν αρκεί να έχει μια καλή τεχνική αλλά μια εξαιρετική τεχνική για να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του κομματιού, αφού αρκετά μέρη του αγγίζουν μια υπερβατική δεξιοτεχνία. Παρόλο του ότι το έργο είναι και εύκολο να το ακούσει κάποιος και εντυπωσιακό δεν είναι καθόλου ρηχό όμως. Έχει αρκετό συνθετικό και μουσικό ενδιαφέρον σε πολλά επίπεδα μελέτης και ενασχόλησης και δεν έχει καμία σχέση με ένα απλό πυροτέχνημα τεχνικής και έντασης ήχου απλά για να εντυπωσιάσει.

Πολλά είπα όμως, σας αφήνω στην μαγεία της ακρόασης με μια από τις πιανίστες «θαύμα» του αιώνα μας. Αν ο όρος «υπερβατική δεξιοτεχνία» είχε δίπλα του εικόνα τότε σίγουρα αυτή θα ήταν η εικόνα της Wang Yuja η οποία έχει ερμηνεύσει ότι πιο δύσκολο και απαιτητικό υπάρχει στο πιανιστικό ρεπερτόριο με μια απλότητα και φυσικότητα. Παρόλο του ότι είναι «στιγματισμένη» για τις εκκεντρικές της ενδυματολογικές επιλογές, εδώ αποτελεί μια αξαίρεση!   

 Καλή ακρόαση λοιπόν σε ένα ταξίδι μουσικό ταξίδι στην άλλη Ήπειρο...