Ακουγοντας ...L. V. Beethoven, Symphony No. 4 Sib major.

 Όντας στην Γερμανία, παίρνω αφορμή από το περιβάλλον για να ακούσουμε σήμερα μουσική ενός Γερμανού συνθέτη, ο οποίος δεν είναι άλλος από τον L. V. Beethoven. 

Δεν θα ασχοληθώ με τα βιογραφικά του συνθέτη που μπορείτε να βρεις άνετα στο internet με πάρα πολλές λεπτομέρειες αλλά θα περιοριστώ σε μερικές λεππτομέρειες που έχουν να κάνουν με την σύνθεση. 

Η 4η συμφωνά σε Σι ύφεση μείζονα (παρόλο του ότι το γενικό της αρμονικό άκουσμα τις περισσότερες φορές μας βάζει να σκεφοτύμε ελάσσονα κλίμακα). Η συμφωνία αποτελείται από 4 μέρη (άρα μιλάμε για μια τυπική φόρμα συμφωνίας). Ακόμη ο Beethoven βρίσκεται στην «κλασική» του εποχή, παρόλο του ότι οι ρομαντικές του τάσεις είναι ήδη εμφανείς. 

Το πρώτο μέρος ξεκινάει με ένα «περίεργο» τρόπο αρμονικών περασμάτων από μείζονες και ελάσσονες κλίμακες (χαρούμενες και λυπητερές). Το «περίεργο» είναι ένας χαρακτηρισμός που έδωσε ο μαέστρος Leonard Bernstein (ναι αυτός που έχει γράψει το μιούζικαλ West side story) καθώς ξεκινάει το έργο με 33 μέτρα μουσικής που περνάνε με έναν ασυνήθιστο και με αργό τέμπο τρόπο. Μετά από αυτό, ακολουθεί ένα γρήγορο μέρος, τυπικό για τις συμφωνίες αυτής της εποχής που πάλι έχει ένα ιδιαίτερο στυλ. 

Το δεύτερο μέρος είναι ένα αργό μέρος που όμως πάλι έχει την ιδιαιτερότητα να είναι ένα ένα αργό Rondo. Το Rondo είναι ένα είδος χορού της κλασικής – προκλασικής εποχής, σε ¾ που συνήθως είναι γρήγορο και χρησιμοποιείται για τα γρήγορα μέρη μιας σονάτας ή συμφωνίας. Αυτό είναι επίσης ένα κατάληπο της προκλασικής εποχής, όπου το Rondo ήταν το τέλος μιας παρτίτας, μιας ομάδας συνθέσεων που αποτελούνταν από αργά και γρήγορα μέρα και παρουσιαζόνταν ως ολόκληρο έργο μπαλέτου, αφού όλα τα μέρη ήταν χορευτικά. Ο Beethoven είναι ο πρώτος από τους ρομαντικούς συνθέτες που εισάγει την λογική της αυτονόμησης της φόρμας, όπως λέμε στην μουσικολογία. Τί σημαίνει αυτό; Εν συντομία, μπορείς να χρησιμοποιείς ένα μέρος μιας παρτίτας (Rondo) ως αυτόνομη σύνθεση χωρίς να απαιτείται να συνθέσεις και τους άλλους 6-7 χορούς από τους οποίους αποτελείται η Παρτίτα. Μεγάλος αυτονομιστής της φόρμας αργότερα είναι ο Σοπέν που εργάζεται καθ’ ολοκληρίαν κάτω από αυτή την λογική. 

Το τρίτο μέρος, ένα τυπικό Σκέρτσο με Τρίο (άλλη μια αναφορά στις παλαιότερες συνθέσεις με τους χωρούς). Σε κάποιες εκδόσεις αναφέρεται και ως Μινουέτο και Τρίο όπως είναι κλασικά αυτός ο συνδιασμός, όμως ο Beethoven είναι ξεκάθαρος στο ότι εννοεί ένα Σκέτσο. 

Η συμφωνία τελειώνει με ένα τυπικό γρήγορο 4ο μέρος (Allegro ma non tropo = Γρήγορα αλλά όχι τόσο πολύ) που οδηγεί το έργο στο φινάλε της σύνθεσης. 

Σύμφωνα με τον μουσικολόγο Robert Greenberg, αν αυτό το έργο γράφονταν από έναν σύγχρονο συνθέτη του Beethoven, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ώς το έργο αναφοράς του συνθέτη αυτού. Όμως εδώ, γράφεται από τον Beethoven ο οποίος δεν σταματά εδώ να εξερευνά τον ήχο και να δίνει στο κοινό έναν καινούργιο ήχο κάθε φορά. Έτσι μετά από αυτό έρχεται η μεγαλειώδης 5η συμφωνία που επισκιάζει την 4η τόσο που την κάνει να είναι η πιο άγνωστη το μουσικόφιλο κοινό. Ο συνθέτης Robert Schumann μελετώντας το έργο έγραψε: είναι μια Ελληνίδα παρθένα ανάμεσα σε δύο Σκανδιναυούς γίγαντες. Εννοώντας την 3η συμφωνία (ηρωική) και την 5η συμφωνία του Beethoven.