Ακουγοντας... Wolfgang Amadeus Mozart – Symphony No 41 Jupiter.

Wolfgang Amadeus Mozart – Symphony No 41 Jupiter. 

Σήμερα επέλεξα να ακούσουμε την Συμφωνία Νο. 41 του W. A. Mozart, όπως την έχουν αποκαλέσει και ως «Συμφωνία του Διός». 

Και έτσι για να πάρουμε λίγο γεύση για το πολυεργαλείο που ονομάζεται Mozart και που μάλλον δεν μας έχει χαρίσει ο Θεός έναν ίδιο, αξίζει να αναφέρω πως την περίοδο που έγραφε αυτή την συμφωνία, ταυτόχρονα έγραφε και τα Piano Trios (K. 542 και Κ. 548), την σονάτα για πιάνο Νο. 16 στην C major (Κ. 545), ναι αυτή που σχεδόν όλοι οι μαθητευόμενοι πιανίστες παίζουμε κάπου στη Μέση σχολή του πιάνου, αλλά καταλαβαίνουμε το μεγαλείο της σύνθεσης μετά το δίπλωμα ή πολλά χρόνια μετά. Τέλος έγραφε και μια Σονατίνα για πιάνο και βιολί (Κ. 547).  Υπερκόποση μόνο και μόνο να το σκεφτείς. 

Η Συμφωνία αυτή αποτελείται από 4 μέρη: 

1. Allegro Vivace – Γρήγορα, ζωηρά σε 4/4

2. Andante Cantabile – Μάτρια ταχύτητα και τραγουδιστικά, ¾ (αυτό το Cantabile είναι ένα τεράστιο θέμα ενασχόλησης για όλα τα όργανα όπως φυσικά και για την φωνή στον Μότσαρτ. 

3. Menuetto: Allegretto – Trio ¾ - Το τυπικό Minuetto και Trio που συναντάμε σε όλες τις συμφωνίες

4. Molto Allegro – Πολύ γρήγορα σε 4/4 (μισό χρόνο όμως που μετράει σε 2 κινήσεις) που οδηγεί στο Finale. 

Το πρώτο μέρος ακολουθεί την φόρμα σύνθεσης της Σονάτας, με το πρώτο θέμα της δυναμικά και φαμφαρώδες το οποίο ακολουθείται από ένα λυρικό μέρος. Είναι άξιο προσοχής (για τους λάτρεις της όπερας) πως ο Μότσαρτ «δανείζεται» από τον εαυτό του το θέμα μιας άριας προς το τέλος αυτού του μέρους (την «Un bacio di mano» K. 541) για να ξεκινήσει την Coda που οδηγεί προς το Finale. Η Coda είναι ένα πρόσθετο μέρος στην σύνθεση η οποία θα μπορούσε και να μην υπάρχει, όμως προστίθεται ως «Ουρά» για να φτάσει σε μια μεγαλύτερη αίσθηση τέλους ή να επιβεβαιώση το τέλος της σύνθεσης. 

Το δεύτερο μέρος (εδώ μπορεί να σας φανούν πολύ τεχνικές η πληροφορίες, όμως έχω λόγο που το κάνω), είναι μια Σαρμπάντ (Sarabante) Γαλλικού τύπου (ένας από τους χορούς της Σουίτας που σας είχα πει την προηγούμενη φορά) όμοια σε τεχνοτροπία με αυτές που συναντάμε στις σουίτες του J.S.Bach. Και όλη αυτή την αναφορά την έκανα για να δούμε πως και στην Δυτική Μουσική υπάρχει παράδοση και διατήρηση της παράδοσης και της γνώσης που παραλαμβάνουμε από τους παλαιότερους. Βασιζόμαστε στο παλιό για να χτίσουμε το νέο. Το Cantabile (τραγουδιστικά) είναι ένα πολύ μεγάλο χαρακτηριστικό του Μότσαρτ ο οποίος ο ίδιος και ως τραγουδιστής (πέρασε από την παιδική χορωδία της Βιέννης όπως και ήταν και τενόρος) που ξέρει να χειρίζεται εξαιρετικά. Ακούστε πόσο τραγούδι βγαίνει από τις συνθέσεις αυτές. 

Το τρίτο μέρος είναι ένα Allegretto όμοιο με έναν Αυστριακό χορό που ακολουθείτε από ένα τρίο.  

Το τελευταίο μέρος είναι ο πονοκέφαλος αυτών που σπουδάζουν μουσική και ασχολούνται λίγο παραπάνω με την μορφολογία, την ενορχήστρωση και την διεύθυνση. Προς το παρόν απολαύστε το μόνο με την εξής πληροφορία. Πέντε θέματα ακούγονται ξεχωριστά και ταυτόχρονα σε μια τεχνοτροπία Φυγής (Fugato για το ακριβές του όρου), μπλέκονται μεταξύ τους, το ένα συμπληρώνει το άλλο, διακόπτει το άλλο, μπλέκονται μεταξύ τους για να οδηγήσουν σε ένα μεγαλειώδες φινάλε. Πονοκέφαλος μόνο να το σκφτείς, φαντάσου να το γράφεις ....και να έχεις και κάπου παρατημένα σε καρέκλες και τραπέζια του σπιτιού σου όλα τα παραπάνω έργα που γράφεις ταυτόχρονα. 

Καλή σας ακρόαση. 

Α! Η ονομασία της συμφωνίας «του Διός» ή Jupiter δεν είναι ονομασία που έδωσε ο συνθέτης αλλά από τον Johann Peter Solomon (βιολιστί, συνθέτη και μαέστρο) όπως και από τον Johann Baptist Cramer (πιανίστα, συνθέτη και εκδότη) καθώς η συμφωνία με τα forte ξεσπάσματά της, τους θύμιζε τους κεραυνούς του Δία.